Rok 1984 / MCMLXXXIV
Stulecia: XIX wiek ~ XX wiek ~ XXI wiek
Sto lat wstecz
Dziesięciolecia: 1930-1939 1940-1949 1950-1959 1960-1969 1970-1979 1980-1989 1990-1999 2000-2009
Lata: 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994
edytuj Wydarzenia w Polsce
- 2 stycznia – powstało Studio Filmowe Oko (dawniej Zespół Filmowy).
- 13 stycznia – skończył się długi proces byłych szefów radia i telewizji; Maciej Szczepański został skazany na 8 lat więzienia.
- 15 stycznia – premiera sztuki o Franzu Kafce "Pułapka" Tadeusza Różewicza w Teatrze Studio (reż. Jerzy Grzegorzewski).
- 26 stycznia – uchwalono nowe prawo prasowe wymierzone w czasopisma drugiego obiegu.
- 27 stycznia – mikrobiolog i epidemiolog Jan Karol Kostrzewski – prezesem PAN.
- 30 stycznia – odbyła się premiera filmu Akademia Pana Kleksa.
- 7 lutego – znaleziono ciało Piotra Bartoszcze, działacza rolniczej "Solidarności"; podejrzewano zabójstwo polityczne.
- 13 lutego – Sejm przedłużył sobie kadencję o półtora roku.
- 19 lutego – prymas, kardynał Józef Glemp udał się z wizytą do Polonii brazylijskiej.
- 3 marca – władze PRL podjęły starania, by sprowadzić ze Szwajcarii prochy prezydenta Ignacego Mościckiego. Protesty emigracji.
- 7 marca – aresztowanie pisarza Marka Nowakowskiego, współpracownika "Tygodnika Mazowsze".
- 8 marca – 3-tysięczny marsz protestacyjny w Garwolinie przeciwko usuwaniu krzyży ze szkoły rolniczej im. Stanisława Staszica w Miętnem.
- 23 marca – "Czytelnik" wydał książkę Bogdana Madeja "Maść na szczury", której pierwsze wydanie ukazało się w bibliotece "Kultury".
- 25 marca – Maciej Prus wystawił "Dziady" Mickiewicza w łódzkim teatrze im. Stefana Jaracza.
- 19 kwietnia – Zygmunt Hübner wystawił sztukę Enquista "Z życia glist" w warszawskim Teatrze Powszechnym.
- 26 kwietnia
- Sejm przyjął ustawę o upowszechnianiu kultury.
- Adam Michnik laureatem nagrody "Solidarność pracowników wydawnictw" za książkę pt. "Ugoda, praca organiczna, myśl zaprzeczna" (Nowa 1983).
- 1 maja – zakłócenia przebiegu oficjalnych uroczystości 1-majowych, głównie w Warszawie, Trójmieście i Częstochowie; łącznie władze ukarały 325 osób.
- 17 maja – Polski Komitet Olimpijski postanowił nie zgłaszać polskich sportowców do udziału w Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Los Angeles.
- 23 maja – sąd wojskowy w Warszawie skazał zaocznie Ryszarda Kuklińskiego na karę śmierci.
- 31 maja – początek procesu przeciwko sprawcom śmierci Grzegorza Przemyka.
- 5 czerwca – Tadeusz Łomnicki wystawił "Affabulazione" J.P.Pasoliniego w Teatrze Studio.
- 9 czerwca – Marian Woronin ustanowił rekord Europy w biegu na 100 m wynikiem 10,00 s (Warszawa, Memoriał Janusza Kusocińskiego) - rekord ten przetrwał 4 lata.
- 11 czerwca – ukrywający się od 13 grudnia 1981 działacz "Solidarności" Bogdan Lis został aresztowany.
- 17 czerwca – odbyły się wybory do rad narodowych. Rząd ocenił frekwencję na 74,7%, niezależni obserwatorzy z opozycji na ok. 60%.
- druga połowa czerwca - w Warszawie powstaje Federacja Młodzieży Walczącej. W ciągu pierwszych miesięcy działalności wydaje pisma Bunt, FMW (skład i nakład 3 kolejnych numerów zaginęły), Serwis Informacyjny FMW i Nasze Wiadomości.
- 27 czerwca – prof. Adam Schaff został wydalony z PZPR za to, iż poglądy na temat ideologii i polityki partii prezentował poza partią.
- 2 lipca – Genowefa Błaszak ustanowiła rekord Polski w biegu na 400 m ppł. wynikiem 54,78 s.
- 13 lipca – proces 4 działaczy KOR (Adam Michnik, Jacek Kuroń, Zbigniew Romaszewski, Henryk Wujec), oskarżonych o chęć obalenia ustroju, po jednej sesji rozprawa została odroczona "na zawsze".
- 14 lipca – wiadomość w prasie o skierowaniu do sądu aktu oskarżenia przeciwko wikaremu z Żoliborza, Jerzemu Popiełuszce, któremu zarzucano działalność antypaństwową.
- 16 lipca – wyrok w procesie o zabójstwo Grzegorza Przemyka.
- 21 lipca – Sejm uczcił 40-lecie PRL ustawą o amnestii i powołaniu Uniwersytetu Szczecińskiego.
- 2 sierpnia – chargé d'affaire USA, John R.Davis, poinformował rząd PRL, że USA zamierza cofnąć niektóre sankcje gospodarcze; interpretowano to jako reakcję USA na uwolnienie więźniów politycznych.
- 21 sierpnia – Wojciech Ziembiński skazany na 3 miesiące aresztu za kierowanie "nielegalnym zgromadzeniem przed Grobem Nieznanego Żołnierza w Warszawie.
- 21 września – w Czarnolesie i Zwoleniu odbyły się uroczystości 400-lecia śmierci Jana Kochanowskiego.
- 17 października – w Warszawie przebywał prezydent międzynarodowego PEN-Clubu, Paar Waestberg.
- 19 października – w pobliżu Górska pod Toruniem porwany został ksiądz Jerzy Popiełuszko.
- 21 października – biskupi archidiecezji warszawskiej wystosowali list do wiernych, w którym wyrazili niepokój o losy ks. Jerzego Popiełuszki.
- 24 października – powstaje Gdańska Federacja Młodzieży Walczącej, pierwszym pismem GFMW był dwutygodnik "Monit".
- 30 października – zatrzymano trzech funkcjonariuszy SB podejrzanych o uprowadzenie i zamordowanie księdza Jerzego Popiełuszkę.
- 3 listopada – odbył się pogrzeb księdza Jerzego Popiełuszki.
- 5 listopada – otwarcie obwodnicy Kielc.
- 11 listopada – powstała liberalno-demokratyczna partia "Niepodległość". Organem prasowym partii był miesięcznik "Niepodległość".
- 24 listopada – powstało Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych (OPZZ).
- 30 listopada – władze podjęły decyzję o wycofaniu się z Międzynarodowej Organizacji Pracy; był to protest przeciwko przyjęciu przez MOP raportu o sytuacji związków zawodowych w Polsce.
- 2 grudnia – Stefan Kisielewski na łamach "Tygodnika Powszechnego" opublikował "czarną listę publicystów i dziennikarzy".
- 3 grudnia
- zaczął się strajk okupacyjny uczniów zespołu szkół zawodowych we Włoszczowie w intencji zawieszenia krzyży w klasach; strajk zainicjowali dwaj młodzi księża.
- Sejm zdecydował, że jego przedłużona kadencja skończy się 31 sierpnia 1985 r.
- 7 grudnia – w Szczecinie odbył się zainicjowany przez prof. M.Szymczaka Kongres Kultury Języka Polskiego.
- 18 grudnia – w pożarze Domu Dziecka we Wronkach zginęło ośmiu wychowanków i dyrektor placówki.
- 20 grudnia – przebywa z wizytą minister Giulio Andreotti.
- 27 grudnia – w Toruniu rozpoczął się proces zabójców ks. Jerzego Popiełuszki.
edytuj Wydarzenia na świecie
- 1 stycznia
- 6 stycznia – rząd Tunezji wprowadził stan wyjątkowy.
- 10 stycznia – USA i Watykan nawiązali pełne stosunki dyplomatyczne.
- 18 stycznia – eksplozja w japońskiej kopalni węgla Mitsui Miike w Omuta, na wyspie Kiusiu (śmierć 83 górników).
- 24 stycznia – Apple wprowadził pierwszy komputer z rewolucyjnej serii Macintosh.
- 3 lutego – start promu "Challenger", misja STS-41-B będąca 10. lotem załogowym promów kosmicznych.
- 8-19 lutego – Zimowe Igrzyska Olimpijskie w Sarajewie:
- 13 lutego – Konstantin Czernienko został wybrany sekretarzem generalnym Komitetu Centralnego KPZR.
- 17 kwietnia – od kul wystrzelonych najprawdopodobniej z okna ambasady Libii w Londynie zginęła brytyjska policjanka. Incydent spowodował zerwanie stosunków dyplomatycznych pomiędzy Wielką Brytanią a Libią.
- 1 czerwca – walki o Złotą Świątynię w Amritsar pomiędzy sikhami a armią indyjską spowodowały śmierć 650 osób.
- 6 czerwca – Aleksiej Pażytnow stworzył w Związku Radzieckim kultową grę o nazwie Tetris.
- 28 czerwca – w Oslo, Norweżka Ingrid Christensen-Kristiansen ustanowiła rekord świata w biegu na 5 000 m wynikiem 14:58,89 s.
- 1 lipca – Irlandia objęła Prezydencję w Radzie Unii Europejskiej
- 12 lipca – opady gradu o wielkości piłek tenisowych w okolicach Monachium spowodowały ciężkie obrażenia 300 osób i szkody szacowane na setki milionów marek.
- 20 lipca – Uwe Hohn jako pierwszy i jedyny człowiek w historii rzucił oszczepem na odległość ponad 100 m.
- 28 lipca-12 sierpnia – Letnie Igrzyska Olimpijskie w Los Angeles zbojkotowane przez większość państw socjalistycznych.
- 4 sierpnia – Górna Wolta zmieniła nazwę na Burkina Faso.
- 11 sierpnia – Ronald Reagan podczas próby głosu przed audycją radiową wypowiedział zdanie: Rodacy, miło mi oznajmić, iż podpisałem ustawę na zawsze delegalizującą Związek Radziecki. Za pięć minut rozpoczynamy bombardowanie.
- 22 sierpnia – w Zurychu, Amerykanka Evelyn Ashford ustanowiła rekord świata w biegu na 100 m wynikiem 10,76 s.
- 4 września – zamordowano księdza André Jarlana, duszpasterza biedoty w stolicy Chile.
- 14 września – Amerykanin Joe Kittinger wystartował do pierwszego w historii udanego przelotu balonem przez Atlantyk. Lot zakończył 18 września we Włoszech.
- 15 września – klub piłkarski New York Cosmos rozegrał swój ostatni mecz.
- 16 września – został wyemitowany pilotażowy odcinek serialu Miami Vice.
- 20 września – w wyniku samobójczego ataku na ambasadę amerykańską w Libanie śmierć poniosły 23 osoby.
- 21 września – Sułtanat Brunei został członkiem ONZ.
- 26 września – Wielka Brytania i Chiny podpisały porozumienie o zwrocie Hongkongu.
- 1 października – ukazał się album The Unforgettable Fire grupy U2.
- 12 października – w hotelu, w którym przebywała Margaret Thatcher, wybuchła bomba podłożona przez IRA.
- 23 października – na audiencji środowej Jan Paweł II wyraził swój niepokój spowodowany uprowadzeniem ks. Jerzego Popiełuszki.
- 26 października – odbyła się premiera filmu Terminator.
- 29 października – wydanie singla You're My Heart, You're My Soul i powstanie zespołu Modern Talking.
- 31 października – premier Indii Indira Gandhi została zamordowana przez dwóch sikhów z jej osobistej ochrony.
- 6 listopada – Ronald Reagan zwyciężył w wyborach prezydenckich w USA.
- 12 listopada - ukazał się album Madonny Like a Virgin
- 25 listopada – brytyjskie i irlandzkie gwiazdy muzyki nagrywają napisany przez Midge'a Ure'a i Boba Geldofa charytatywny singiel Do They Know It's Christmas?
- 2 grudnia – papież Jan Paweł II opublikował w Rzymie adhortację Reconciliatio et Paenitentia.
- 3 grudnia – wielka katastrofa przemysłowa w Bhopal (stan Madhya Pradesh, Indie) spowodowała śmierć kilku tysięcy osób.
- 19 grudnia – podpisano brytyjsko-chiński układ, na mocy którego 1 lipca 1997 Hongkong przeszedł pod chińską administrację.
- 31 grudnia
- W mijającym roku zmarło sześciu laureatów Nagrody Nobla (ciekawostka).
- Francja została piłkarskim mistrzem Europy pokonując w finale 2:0 Hiszpanię.
- Został założony zespół The Offspring.
- Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych wydał wyrok w sprawie INS vs. Lopez Mendoza, ograniczający prawa nielegalnych imigrantów.
edytuj Urodzili się
- 5 stycznia - Akiharu Tsukiyama, wokalista japońskiego zespołu Antique cafe
- 9 stycznia - Weronika Rosati, polska aktorka
- 14 stycznia - Małgorzata Andrzejewicz, polska piosenkarka
- 5 lutego - Carlos Tevez, argentyński piłkarz
- 15 lutego - Dorota Rabczewska, polska piosenkarka
- 29 lutego - Radik Żaparow, kazachski skoczek narciarski
- 8 marca
- Dave Moffatt, amerykański piosenkarz
- Bob Moffatt, amerykański piosenkarz
- Clint Moffatt, amerykański piosenkarz
- 20 marca - Fernando Torres, hiszpański piłkarz
- 22 marca - Zhang Zilin, chińska Miss World 2007
- 5 kwietnia - Barbara Mularczyk, polska aktorka
- 6 kwietnia - Siboniso Gaxa, południowoafrykański piłkarz
- 16 kwietnia - Paweł Kieszek, polski bramkarz
- 6 maja - Diana Gaspari, włoska curlerka
- 14 maja - Anna Barańska, polska siatkarka
- 16 maja - Darío Cvitanich, argentyński piłkarz
- 26 maja - Denise Dupont, duńska curlerka
- 5 lipca - Wojciech Łozowski, piosenkarz zespołu Afromental
- 7 lipca - Wang Bingyu, chińska curlerka
- 10 lipca - Aleksandra Zienkiewicz, polska aktorka
- 13 lipca - Pierre Pujol, francuski siatkarz
- 23 lipca - Yann Jouffre, francuski piłkarz
- 26 lipca - Marta Żmuda-Trzebiatowska, polska aktorka
- 31 lipca - Marie Cherrier, francuska piosenkarka
- 1 sierpnia - Bastian Schweinsteiger, niemiecki piłkarz
- 10 sierpnia - Jolanta Rutowicz, polska gwiazda telewizyjna
- 18 sierpnia - Robert Huth, niemiecki piłkarz
- 21 sierpnia - Alizée, francuska piosenkarka
- 21 sierpnia - Hojdek, polski połykacz dymu
- 29 sierpnia - Helge Meeuw, niemiecki pływak
- 31 sierpnia - Sameer Bhattacharya, amerykański gitarzysta
- 4 września - Jonathan Adam, szkocki kierowca wyścigowy
- 10 września - Matthew Followill, gitarzysta Kings of Leon
- 14 września - Pablo Scandal, artysta, wokalista i raper
- 15 września - Książę Harry
- 16 września - Katie Melua, słynna gruzińska piosenkarka
- 20 września - Brian Joubert, francuski łyżwiarz figurowy
- 22 września - Henok Goitom, szwedzki piłkarz
- 24 września - Klaudia Jans, polska tenisistka
- 27 września - Avril Lavigne, kanadyjska wokalistka pop-rockowa
- 3 października - Ashlee Simpson, amerykańska piosenkarka
- 4 października - Lena Katina, rosyjska piosenkarka pop z zespołu t.A.T.u.
- 21 października - Silvio Heinevetter, niemiecki piłkarz ręczny
- 10 listopada - Mikołaj Radwan, polski aktor
- 14 listopada - Marija Šerifović, serbska piosenkarka, zwyciężczyni 52 Konkursu Piosenki Eurowizji w Helsinkach
- 18 listopada - Aleksander Ihnatowicz, polski aktor
- 20 listopada - Moe Meguro, japońska curlerka
- 23 listopada
- 7 grudnia - Robert Kubica, polski kierowca wyścigowy
- 12 grudnia - Daniel Agger, duński piłkarz
- 20 grudnia - Albert Asseh, ghański piłkarz
- 21 grudnia - Jackson Rathbone, amerykański aktor
- 30 grudnia - LeBron James, amerykański koszykarz
- 7 stycznia - Alfred Kastler, francuski fizyk, laureat Nagrody Nobla w 1966 (ur. 1902)
- 17 stycznia - Ignacy Posadzy, Sługa Boży, polski ksiądz, współzałożyciel Towarzystwa Chrystusowego i założyciel Sióstr Misjonarek Chrystusa Króla (ur. 1898)
- 20 stycznia - John Weissmüller, amerykański pływak i aktor (ur. 1904)
- 9 lutego - Jurij Andropow, polityk ZSRR (ur. 1914)
- 12 lutego - Julio Cortázar, argentyński pisarz (ur. 1914)
- 20 lutego - Fikret Amirow, azerski kompozytor (ur. 1922)
- 21 lutego - Michaił Szołochow, rosyjski pisarz, laureat Nagrody Nobla w 1965 (ur. 1905)
- 29 lutego - Ludwik Starski, polski scenarzysta, autor tekstów piosenek, pisarz (ur. 1903)
- 1 marca - Jackie Coogan, aktor amerykański, tytułowy bohater filmu Brzdąc (ang. The Kid), (ur. 1914)
- 8 kwietnia - Piotr Kapica, rosyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla w 1978 (ur. 1894)
- 22 kwietnia - Ansel Adams, amerykański fotograf (ur. 1902)
- 26 kwietnia – Count Basie, muzyk jazzowy (ur. 1904)
- 29 kwietnia - Karol Estreicher, polski historyk sztuki (ur. 1906)
- 16 maja
- 7 czerwca - Stanisław Pagaczewski, polski pisarz literatury dziecięcej (ur. 1916)
- 19 czerwca – Lee Krasner, amerykańska malarka pochodzenia rosyjskiego (ur. 1908)
- 25 czerwca - Michel Foucault, francuski filozof i historyk (ur. 1926)
- 8 lipca - Franz Fühmann, niemiecki pisarz i poeta (ur. 1922)
- 22 lipca - Joseph Losey, amerykański reżyser filmowy (ur. 1909)
- 2 sierpnia - Marian Łącz, polski aktor (ur.1921)
- 5 sierpnia - Richard Burton, brytyjski aktor (ur. 1925)
- 25 sierpnia - Truman Capote, pisarz amerykański (ur. 1924)
- 29 września - Jerzy Wasowski, współtwórca Kabaretu Starszych Panów (ur. 1913)
- 30 września - Anna Świrszczyńska, poetka, autorka dramatów i prozy (ur. 1909)
- 6 października - Giovanni Moioli, teolog włoski (ur. 1931)
- 14 października - Martin Ryle, angielski astronom, laureat Nagrody Nobla (ur. 1918)
- 19 października - Henri Michaux, belgijski pisarz, malarz (ur. 1899)
- 19 października - Jerzy Popiełuszko, polski duchowny katolicki (ur.1947)
- 20 października - Paul Dirac, angielski fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1902)
- 21 października - François Truffaut, francuski reżyser filmowy (ur. 1932)
- 28 października - Maria Skibniewska, tłumaczka literatury anglosaskiej (ur. 1904)
- 31 października - Indira Gandhi, indyjski polityk, premier Indii (ur. 1917)
- 16 listopada - Paul Pörtner, niemiecki dramatopisarz i poeta (ur. 1925)
- 14 grudnia - Vicente Aleixandre, hiszpański poeta, laureat Nagrody Nobla w 1977 (ur. 1898)
- 20 grudnia – Dmitrij Ustinow, minister obrony ZSRR (ur. 1908)
edytuj Zdarzenia astronomiczne
edytuj Nagrody Nobla
edytuj Święta ruchome
|
|